همه درختان کره زمین را ببرید
همه متفاوتند
آنها را با دستگاه خراطی تبدیل به کوزه کنید
در ظاهر شاید همه شبیه هم شوند
ولی از نظر رنگ و بافت متقاوتند و هیچ کدام مثل هم نیستند

گاهی درختی لایه بیرونی اش خوب است و درونش پوسیده
گاهی درختی بیرونش پوسیده و مغزش سالم است

همان درختی که بیرونش پوسیده و به نظر ما درخت به درد نخوری است وقتی خراطی شود کوزه خوبی ازش در می آید.
ولی آن درختی که ظاهرش سالم است و از درون پوسیده وقتی خراطی شود کوزه ای پوسیده خواهد شد


سیستم آموزش ما و تفکر والدین
همان دستگاه خراطی است

بدون توجه به تفاوت ها
همه را خراطی می کند

همه را یک شکل میکند

شانسی یکی خوب خواهد شد

گاهی خوبی ها را می ترشاد و دور می ریزد


 

بنظر مي‌رسد كه جواني و روح لطيف ملاصدرا از يكطرف و مقتضاي صلاح و عفاف عرفاني و حكمي او از طرف ديگر او را در وضعي قرارداد كه نه جاي جدال و مقابله مي‌گذاشت و نه توان تحمل را، ازاينرو وي باقتفاء به اميرالمؤمنين(عليه السلام) و اقتباس از كلام مولي المتقين در خطبه وي مي‌گويد: «در انديشه شدم كه دست از آستين دفاع برآرم يا صبر پيشه سازم. بردباري در پيش گرفتم كه ديدم عاقلانه تر است درحاليكه خار در چشم و گرهي در گلو داشتم و بدينسان دست از آستين مقابله بمثل با معارضان درنياوردم».

«فرأيت أن الصبر علي هاتا أحجي، فصبرت وفي العين قذي وفي الحلق شجي...».[15]

ملاصدرا چون راهي جز ترك شهر و وطن و درس و مباحثه نمي‌ديد، رخت بسوي قم كشيد كه همواره مأمن و پناهگاه مؤمنان بوده است و از آنجا به روستاي كَهَك نزديك قم رفته و سالها در انزوا بعبادت و روزه و نماز و رياضت و تفكر و تأمل گذراند و همين سبب شد كه مقامات و منازل سلوك عرفاني و روحاني را با شتاب بيشتري بگذراند و از اقران و اسلاف خود پيشي بگيرد. و شايد بتوان گفت سودمندترين و بهترين ايام عمر او ـ  عليرغم تلخيهاي موقت ـ همين ايام پرثمر بوده است.

ملاصدرا پس از يكدوره سنگين رياضت در انزوا كه خود آنرا «زماناً مديداً و أمداً بعيداً»[16] تعبير مي‌كند و ترك مراوده و تأليف و تدريس و عروج به معارج اعلاي معرفت و شهود و طي اسفار سلوك «افاضه انوار ملكوت و اضواء احديّت و اطلاع بر اسراري پنهاني...»، بنابر گفته او در مقدّمه اسفار، دستور بازگشت «إلي الخلق» را مي‌يابد و الهام ربوبي او را به سيراب سازي لب تشنگان معارف حقيقي مي‌خواند و ازاينرو دست به قلم مي‌برد و به تأليف اسفار و كتب ديگرش مي‌پردازد